السيد الطباطبائي

284

نقدهاى علامه طباطبائى بر علامه مجلسى ( حواشى بر بحار الانوار ) ( فارسى )

اكنون ترجمه آيه مطابق پيام اين حديث : اوست آن خدائى كه نازل كرده بر تو كتاب را ، برخى از آن ، آيات محكمات است كه اصل و عمد قرآن هستند ، برخى ديگر آيات متشابهات هستند ، اما آنان كه در قلب هاى شان انگيزه گرايش به باطل هست پيروى مى كنند از آيات متشابه ، براى فتنه جوئى و براى تاويل ( آن آيات مطابق ميل خودشان ) . در حالى كه تاويل آن را نمى داند مگر خداوند . و راسخون در علم مى گويند : به آن ايمان آورديم همگى ( محكمات و متشابهات ) از جانب پروردگار مان است . و آگاهى نمى پذيرد مگر خردمندان . اما اگر حرف « و » عاطفه باشد و راسخون را به « الله » عطف كند ، معنى چنين مىشود : تاويل آيات را نمى داند مگر خدا و آنان كه در علم ، راسخ ( ثابت قدم و ژرف انديش ) هستند . كه مى گويند بر همه آيات ايمان آورده ايم و همگى از جانب خدا هستند . فرق ميان دو تفسير : در تفسير اول كه حرف « و » كاربرد استيناف داشته باشد ، آيه دلالت مىكند بر : 1 - تاويل آيات متشابهات را نمى داند مگر خداوند . در اين صورت ، پرسش مىشود : وقتى كه كسى ( حتى پيامبر ( ص ) و امام - ع - ) از معنى آيات متشابهات ، چيزى نخواهد دانست ، پس چرا و براى چه نازل شده اند ؟ 2 - راسخون در علم ، آيات متشابه را به طور تعبّدى مى پذيرند . سؤال : قرآن هميشه بر عقل و تعقل دعوت كرده ، چرا در اين آيه به تعبد محض دعوت مىكند ؟ و در تفسير دوم ، حرف « و » عاطفه مىشود و « راسخون » را به « الله » عطف مىكند و معنى چنين مىشود : تاويل آيات متشابه را نمى داند مگر خداوند و راسخون در علم . و مراد از راسخون در علم پيامبر و آل ( صلوت الله عليهم ) مى باشند .